Lãi suất tiết kiệm 'âm thầm' tăng

Gửi tiết kiệm, nhận lãi suất trên 9%/năm

Hôm qua 31.7, chị Kim Yến (P.Tân Hưng, TP.HCM) đến đáo hạn sổ tiết kiệm kỳ hạn 6 tháng tại ngân hàng (NH) S. thì nhận được thông tin lãi suất khi tái tục lên đến 9,2%/năm. Điều kiện để áp dụng lãi suất này là khách hàng đang có sổ tiết kiệm tại NH với số dư trên 1 tỉ đồng. Như vậy, với sổ tiết kiệm 1 tỉ đồng thì mỗi tháng chị Kim Yến có hơn 7,66 triệu đồng tiền lãi, cao hơn 1 triệu đồng/tháng so với đầu năm khi chị gửi cùng số tiền. "Tôi khá bất ngờ khi lãi suất tiền gửi ở NH lên trên 9%/năm cho kỳ hạn 6 tháng. Bởi mới cách đây 2 tuần, tôi cũng đáo hạn một sổ tiết kiệm khác thì lãi suất ở đây chỉ mới 8,5%/năm cho kỳ hạn 6 tháng. Lúc đó mình nghĩ là đã cao lắm rồi nhưng giờ vẫn còn tăng. Vì vậy tôi vẫn chọn gửi tiết kiệm vì an toàn, lãi cao", chị Kim Yến chia sẻ.

Tương tự, chị Thanh Hoa (P.Tân Phú, TP.HCM) cho biết vừa gửi tiết kiệm với số tiền 200 triệu đồng ở NH V. và lãi suất cũng lên đến 8,8%/năm. Nếu so với đầu tháng 6, khi chị hỏi thì lãi suất đã cao hơn 0,4%. Mức lãi suất từ 8,8 - 8,9%/năm cũng đang được một số nhân viên NH N. chào mời cho nhiều khách hàng có số tiền gửi chỉ từ 100 triệu đồng trở lên.

Ảnh: Ngọc Thắng

Thực ra mức lãi suất trên 9%/năm không còn quá hiếm trên thị trường. Chẳng hạn, NH số Cake by VPBank áp dụng chính sách cộng thêm lãi suất cho khách hàng mới, thưởng lãi suất bậc thang..., tổng cộng đưa lãi suất tiết kiệm cao nhất lên đến 9,2%/năm, cao hơn tháng trước đó 0,3%/năm. Ngoài ra, một số NH thương mại khác dù lãi suất công bố dưới 9%/năm nhưng áp dụng thêm khuyến mãi như quay số trúng thưởng hằng tuần, hằng tháng; cộng thêm lãi suất cho người gửi tiền qua kênh online, người lớn tuổi...

Lãi suất liên tục tăng khiến một số khách hàng đứng ngồi không yên khi đã gửi tiền với mức thấp hơn trước đó. Chị Kim Oanh (TP.HCM) bày tỏ băn khoăn không biết có nên đáo hạn sổ tiết kiệm để gửi lại mới với lãi suất lên 9,2%/năm hay không? Hiện chị có sổ tiết kiệm 500 triệu đồng gửi kỳ hạn 1 năm cách nay 2 tháng với mức lãi 8,2%/năm. Nếu giờ chị rút ra thì lãi suất không kỳ hạn chỉ 0,1%/năm, tương ứng sau 2 tháng, tiền lãi chị nhận được chỉ hơn 83.000 đồng, xem như bỏ qua 2 tháng. Nếu để nguyên thì đến hết tháng 5.2027 (thời điểm đáo hạn sổ tiết kiệm), tổng số tiền lãi chị nhận được là 41 triệu đồng. Nếu rút tiền và gửi lại với lãi suất 9,2%/năm thì tính đến hết tháng 5.2027 (như thời điểm đáo hạn sổ cũ) thì thực tế chỉ gửi 10 tháng, tổng số tiền lãi chị Kim Oanh có được là 38,33 triệu đồng. Rõ ràng nếu rút ra gửi lại thì dù lãi suất tăng cao hơn nhưng tổng tiền lãi lại thấp hơn so với để nguyên. Đây là bài toán mà người gửi tiền cần tính đến vì nếu "chạy" theo lãi suất thì vô hình trung lại bị thiệt hơn.

Lãi suất khó giảm?

Một chuyên gia tài chính phân tích có nhiều nguyên nhân khiến lãi suất tiết kiệm vẫn liên tục tăng. Trước hết là nhu cầu vốn của nền kinh tế đang tăng cao, nhất là khi nhiều dự án lớn đang được triển khai trên cả nước. Bên cạnh đó, chuẩn bị cho dịp cuối năm thì các doanh nghiệp cũng gia tăng giải ngân vốn vay để đẩy mạnh sản xuất, mua nguyên vật liệu. Một phần nữa là khi có những NH "neo" lãi suất ở mức cao thì bắt buộc các NH thương mại cũng không thể để mức thấp vì lo ngại khách hàng rút tiền chuyển sang chỗ khác... Tại Hội nghị Thường trực Chính phủ với cộng đồng doanh nghiệp về tháo gỡ điểm nghẽn, khơi thông nguồn lực và thúc đẩy tăng trưởng diễn ra vào ngày 18.7 vừa qua, ông Nguyễn Thanh Tùng, Chủ tịch HĐQT Vietcombank, cho biết có nhiều vấn đề xoay quanh áp lực nguồn vốn của các NH. Đó là khó khăn trong bố trí đủ nguồn vốn để cung ứng tín dụng cho nền kinh tế; bất cân đối nguồn vốn; chi phí vốn có xu hướng gia tăng; áp lực về nguồn cung ngoại tệ và tỷ giá... Trong đó, điểm nghẽn lớn nhất hiện nay là khả năng huy động đủ nguồn vốn để đáp ứng mục tiêu tăng trưởng tín dụng.

Trên thực tế, dù lượng tiền gửi của người dân vào hệ thống NH đã đạt kỷ lục nhưng vẫn thấp hơn nguồn vốn cho vay. Cụ thể, theo số liệu mới công bố của NHNN, đến cuối tháng 5, tiền gửi của khu vực dân cư tại các NH đạt hơn 10,82 triệu tỉ đồng, tăng 108.197 tỉ đồng so với tháng trước và tăng 4,76% so với cuối năm 2025. Đây cũng là mức cao nhất kể từ trước đến nay. Trong khi đó, tiền gửi của các tổ chức kinh tế đạt hơn 6,16 triệu tỉ đồng, tăng so với tháng trước nhưng vẫn thấp hơn 0,2% so với cuối năm 2025. Tính chung, tổng phương tiện thanh toán, không bao gồm giấy tờ có giá, đạt hơn 19,97 triệu tỉ đồng, tăng 2,73% so đầu năm. Tuy nhiên, NHNN cũng cho biết tính đến ngày 26.6, dư nợ tín dụng toàn hệ thống đạt trên 19,97 triệu tỉ đồng, tăng 7,41% so với cuối năm 2025 và tăng 18,1% so với cùng kỳ năm 2025. Trước đó, tính đến ngày 15.6, tốc độ tăng trưởng tín dụng vẫn cao hơn huy động vốn 2%. Chênh lệch giữa tốc độ tăng tín dụng và huy động vốn có thể khiến các NH phải tiếp tục cạnh tranh để hút tiền gửi.

Chuyên gia tài chính Đinh Tuấn Minh cho rằng câu chuyện tăng lãi suất để huy động tiền gửi của các NH trong giai đoạn hiện nay là tất yếu bởi nhu cầu tín dụng trong nền kinh tế tăng cao. Bên cạnh đó, lạm phát nhìn chung vẫn trong xu hướng tăng. Mới đây Cục Dự trữ liên bang Mỹ (Fed) vẫn duy trì lãi suất tham chiếu ở mức 3,5 - 3,75% sẽ tiếp tục gây sức ép lên tỷ giá hối đoái USD/VND. Những lý do đó cộng hưởng với nhau và buộc các NH phải nâng lãi suất huy động lên cao. Hơn nữa, lãi suất của Mỹ duy trì mức cao trong thời gian dài cũng khiến nhiều nền kinh tế đang phát triển như VN khó huy động vốn nước ngoài. Trong khi đó, chúng ta đặt mục tiêu tăng trưởng kinh tế cao và thúc đẩy dòng vốn đầu tư công khá lớn. Vì vậy, các NH phải huy động vốn nhiều là điều dễ hiểu để đáp ứng nhu cầu của nền kinh tế. Như vậy, lãi suất khó có thể giảm trong năm nay.